Stresle Başa Çıkmayı Zorlaştıran Kişilik Özellikleri

stresle-başa-çıkmayı-zorlaştıran-kişilik-özellikleri

 

Araştırmalar kişinin stres yaşamamasının kişilik donanımları ve elindeki imkanlar ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu sebepten dolayı bireylerin kişisel özellikleri stresten korunabilme derecelerini belirlemekte ancak bu durumu etkileyen başka etkenlerde mevcut olmaktadır. Yeni koşulları kabullenmek, değişim şartlarını görmeye gayret etmek ve esneklik stresle başa çıkmak konusunda büyük önem taşımaktadır. 

Bir diğer yandan, olumsuz kişilik özelliklerinden bir veya bir kaçı bireyin uyumunu zorlarsa, bu kişilik özelliği tanıması ve onunla başa çıkıp çıkmamayı isteyip istemediğine karar vermesi gerekmektedir. Aksi takdirde olumsuz özellikler sayesinde kişi stres karşısında ikincil kazançlar kazanabilir.  

 

Çeşitli araştırmalar bireyin uyum sağlamasını zorlaştıran bazı kişilik özelliklerinin tanınmasını sağlamıştır. Stresle başa çıkmayı zorlaştıran kişilik özellikleri şunlardır;

 

  • Düşmanlık duyguları baskın olan kişiler
  • Kendilerine karşı suçluluk payı çıkartan kişiler
  • Aşırı duyarlı ve duygusal tepkileri önde olanlar

 

Bunlara ek olarak ben merkezci olarak da bilinen egoist kişilik özelliği baskın olanlar, olaylara karşı hep ya da hiç kuralı ile bakanlar, olgunlaşmamış/çocuksu kişilik özellikleri önce olalar ve çevreleri ilişkilerinde yetersiz (pasif) kalan kişiler streslerle mücadele konusunda başarısız olmaktadırlar.  

 

Kişilik özellikleri ve bunların sonucu ortaya çıkan davranışlar, stresli bir yaşam olayı karşısında bireylerin uyum sürecini uzatmaktadır. Dış etkenler sabit olmadığı için bireylerin yapabileceği çok fazla bir şey yoktur. Ancak stresli bir durum ile karşılaşıldığında aşağıdaki  maddeler bireylere stres ile başa çıkmak için yardımcı olacaktır.

  • Şartları çok yönlü tanımak 
  • Değişimlere karşı esnek olmak
  • Kendimiz ve çevremiz için en uygunu yaratmak

 

Kaynaklar

Baltaş, A., & Baltaş, Z. (2006). Stres ve Başaçıkma Yolları, İstanbul: Remzi Kitabevi