Düzen ve Simetri

düzen-ve-simetri

 

Düzen ve simetri konusunda obsesyona sahip bireyler bir şeylerin eksik olduğu yada tam doğru olmadığı konusunda obsesif düşünceleri vardır. Ayrıca, eğer bir şeylerin düzenli ya da dengeli değilse aklini yitireceğine ya da kontrolü kaybedeceği düşüncesine de sahip olabilmektedirler. Bireyler düzensiz yerleşmiş kitaplar, karmaşık bir el yazısı veya mükemmel bir şekilde katlanmamış giysiler gördüklerinde bunları birer tetikleyici/uyarıcı olarak algılamaktadırlar. Hatta bu kişiler için tek sayılar da “asimetri’’ “dengesizlik” ve düzensizlik “ hissi uyandıran diğer durumlarla birlikte tetikleyici olabilmektedir.  Genel olarak, bir şeyleri belli bir şekilde düzenleyememenin zarara yol açacağına veya değer verdiğiniz insanların başına kotu bir şey gelmesine neden olacağına ya da bir şeyler “tam olarak doğru “ değilse, eksiklik hissinden asla kurtulamayıp aklini yitireceğini veya panik atak geçireceğine dair korku duymaktadırlar. Bireyler böyle durumlarda sayma ritüelleri veya bu gibi durumlardan/yerlerden uzak durarak kaçınma davranışı sergilerler.

 

Böyle bir semptom kombinasyonunuz varsa obsesif kaygınız, kesinlik ihtiyacı odaklıdır. Bir şeylerin ‘’tam doğru’’ olmadığına ilişkin rahatsız edici düşünceden kaçınmaya çalışırsınız. Örneğin nesneleri belli bir şekilde sıralamak veya yerleştirmek, tek sayılardan kaçınmak ve bir şeyleri simetrik ve dengeli hale getirmeye çalışmak zorunda kalmak. Zorlayıcı düzenleme ritüelleri, eksiklik ya da kusurluluk hissini azaltmaya hizmet ediyor olabilir. Örneğin, eğer kıyafetleri belli bir düzene göre yerleştirmezsem sevdiğim bir kişi uçak kazasında ölecek gibi. 

 

Yaygın kompulsif ritüeller

  • Eşyaları belli bir sıraya göre düzenleme (Dolaptaki kıyafetleri belalı bir şekilde düzenleme)
  • Tek sayıyı etkisiz hale getirmek için çift sayıya kadar saymak
  • Denge sağlamaya çalışmak ( vücudun sağ tarafı duvara değdiği için sol tarafını da aynı şekilde duvara değdirmek)
  • Bir şeyleri tam olarak doğru hale getirmek için başka yöntemler

 

Örnek Durum

 

Tek sayılar için dengesiz  olduklarını düşünen S. Tek bir sayı ile karşılaştığı an onu ‘eşitlemek ‘ için bir şeyler yapması gerektiğini hissetmektedir. Mesela bir gün 23 tane elektronik posta aldığını görüyorsa, kendine bir tane daha gönderip postalarını 24’e tamamlamak gibi. S’e gore bunun sebebi bir şeyler mükemmel, dengeli veya esit olmazsa kötü bir şey olacakmış gibi hissetmesinden kaynaklı degil; bir şeylerin ‘’tam olarak  doğru’’ olmadığına dair ezici his yüzünden. Ayrıca bu his ona sonsuza kadar sürecekmiş gibi ve bunları düşünerek aklını kaybedecekmiş gibi görünmektedir. Bu sebeptten dolayı bazı ritueller için zaman harcamakta. Ancak bu ritueller o kadar zamanını alıyor ki iyi vakit geçirmek ve işlerini yapmak konusunda zorlanmaktadır.