Sosyal Fobiyi Agorafobiden Ayırt Etmek

sosyal-fobiyi-agorafobiden-ayırt-etmek

Sosyal fobi ve agorafobi kaygı bozuklukları altında sınıflandırılan bozukluklardır ve ikisinde de kişi belirli durumlardan kaçınmaktadır. Ancak bu iki bozukluk arasında benzerlik olduğu kadar farklılıklar da mevcuttur. Önemli farklar ise; kişinin kaçınmalarının altındaki nedenler ve yaşadığı semptomlardır. Aşağıdaki iki tabloda sırasıyla bu bozukluklara sahip kişilerin ana korkuları ve semptomların sıklıkları karşılaştırılmıştır:

Semptomlara Neden Olan Durumlar (Ana Korkuların Karşılaştırılması)

Esas Şikayet Sosyal Fobi Olduğunda                                 Esas Şikayet Agorafobi Olduğunda                  
Tanıştırılma Yalnız kalma
Yetkili insanlarla buluşma Alışılmadık yerler
Telefon konuşması yapma Sokakta karşıdan karşıya geçme
Eve gelen misafir Toplu ulaşım
Bir şey yaparken başkaları tarafından izlenme Büyük mağazalar
Dalga geçilme Kalabalık
Arkadaşlarla evde yemek yeme Açık alanlar
Aileyle evde yemek yeme Küçük dükkanlar
Başkalarının önünde yazma Uçaklar
Başkalarının önünde konuşma Derin sular

 

  • Bu iki çeşit fobiyi ayırt ederken sosyal fobisi olan kişilerin spesifik olarak kişiler arası ilişkiler konusunda endişeli olduğu ve bunun özünde de dikkatle diğer insanlar tarafından incelenmenin bulunduğu ortaya çıkmaktadır. Agorafobisi olan kişi ise özel alanından değişik seviyelerde uzaklaşmaktan ve belirli alanlarda yalnız bulunmaktan endişe duymaktadır.
  • Sosyal fobisi olan kişi adeta yetişkinler tarafından değerlendirmeye dair korku geliştirmiş bir çocukken, agorafobik kişi ilk kez yabancı yere bırakılmış bir çocuğa benzer. 

Somatik Semptomlar

Bazı somatik semptomlar agorafobide sosyal fobide olduğundan çok daha belirgin olma eğilimindedir. Bu farklılaşma temel olarak agorafobinin farklı bir temel savunma mekanizmasından meydana geldiğini gösterebilir.

Sosyal Fobi ve Agorafobideki Başlıca Semptomların Karşılaştırılması

Madde                                                          Sosyal Fobi %                               Agorafobi %         
Yüzün Kızarması 51 21
Kasların Seğirmesi 37 21
Kol ve Bacaklarda Zayıflık 41 77
Nefes Almada Güçlük 30 60
Baş Dönmesi / Bayılma 39 68
Gerçek Bayılma Olayı 10 25
Kulaklarda Vızıldama 13 30
Çarpıntı 79 77
Gergin Kaslar 64 67
Kuru Boğaz / Ağız 61 65
Midede Yanma Hissi 63 54
Hasta Hissetme 40 40
Titreme 75 75

 

Kaynak

Beck, A., T., & Emery, G., (2015). Anksiyete Bozuklukları ve Fobiler. İstanbul: Litera Yayıncılık