Psikoz

psikoz

Bazı durumlarda gerçeklikten kopma olarak da tanımlanan psikoz, sanrıların ve içgörü yokluğunda belirgin varsanıların olduğu bir klinik tabloyu tarif eder.   Kişi kendi zihni, bedeninin ve etkisinin nerede bittiğinin başka kimselerin ya da nesnelerin sınırlarından ayırt edemez.  Hasta kendini ifade edemeyebilir ancak tuhaf, dürtüsel ya da tehlike davranışlarla yaşantısını gösterebilir.  

Tipik psikoz belirtileri aşağıdaki sıralanmıştır:

Halüsinasyonlar 

Uyaran olmaksızın gerçekleşen algılamalardır. Bunlar aslında orada olmayan şeyleri gördüğünüzde, duyduğunuzda veya hissettiğinizde olur. Örneğin:

  • Açık ve kolay anlaşılır sesler duymak ya da uzaktan gelen mırıldanma veya fısıltı şeklin de 
  • diğer insanların görmediği şeyleri görmek, 
  • orada olmayan birinin sana dokunmasını hissetmek veya 
  • Çürük et, dışkı yada çöp şeklinde nahoş kokuları algılamak.

Delüzyonlar

Bunlar doğru olmayan ve başkalarına mantıksız gelebilecek inançlardır. Örneğin kişinin aşağıda sıralanmış maddelere inanması:

  • Gizli ajanlar veya halkın üyeleri tarafından takip edildiği 
  • İnsanlar seni almaya ya da öldürmeye çalışıyorlar.  
  • Düşüncelerinizi izlemek için beyninize bir şeylerin yerleştirildiği 
  • Özel güçleriniz var, özel bir görevdesiniz veya bazı durumlarda sizin bir tanrı olduğunuz

Bilişsel Deneyimler

Bilişsel deneyimler zihinsel eylemle ilgili deneyimlerdir; öğrenme, hatırlama ve işleyiş gibi. 

Bazı bilişsel deneyimler psikoz ile ilişkilidir:

  • Dikkat eksikliği, 
  • Hafıza problemleri 
  • Yargılama bozukluğu 
  • Öğrenme güçlüğü 
  • Soyutlama bozukluğu 

Psikoz gelişimine katkıda bulunan etkenler

Frontal sistemler, temporal loblar ve bu bölgelere projekte olan dopaminerjik yolakların herhangi bir nedenle belli bir eşiğin üstünde değişikliğe ya da hasara uğraması psikotik belirtilere yol açabilir. Özetle;  

  • Genetik yatkınlık 
  • Çevresel etkenler: travma, hastalık, madde  ya da ilaç gibi  
  • Normal gelişim sırasında oluşan nöronal ve nörokimyasal değişiklikler