Paranoid Kişilik Bozukluğu

paranoid-kişilik-bozukluğu

A kümesi kişilik bozukluğu grubunda bulunan paranoid kişilik bozukluğunun temel özelliği  kişilerin sürekli şüphe ve güvensizlik içerisinde olmalarıdır. Bu tanıya sahip bireyler başkalarına güvenmez ve başkalarının onu kullanacağına ya da ondan faydalanacağına inanırlar.  Bu nedenle sık sık düşmanlık yada ihanete dair ipucu aramak için karşılarındaki kişileri dikkatlice izlerler. Arayışında olduğu ipuçlarının bulunması halinde beklenti ile inançları pekişir ve kişi kendini gerçekleştiren kehanet içerisinde kısır bir döngüye girer. Burada önemli olan kişi ipuçlarını genellikle başkalarının yorumlamalarına göre farklı yorumlamaktadır. Bununla birlikte sürekli  ‘’ Yanlızım ve dünya çok teklike bir yer ‘’ inancını aktive eder.

Tanı kriterleri

  • Yeterli bir temele dayanmadan, başkalarının kendisini sömürdüğünden, kendisine kötülük yaptığından ya da kendisini aldattığından kuşkulanır.
  • Arkadaşlarının kendisine olan bağlılıkları ya da güvenirlikleriyle ilgili yersiz kuşkuları vardır
  • Söylediklerinin kendisine karşı kullanılacağı korkusuyla başkalarına açılmak istemez
  • Sıradan sözlerden ya da olaylardan aşağılama ya da göz korkutma anlamı çıkarır
  • Sürekli kin besler
  • Ortada bir neden yokken başkalarının kimi davranışlarını kişiliğine ya da saygınlığına bir saldırı olarak algılar ve bunlara birden öfkeyle karşılık verir ya da karşı saldırıya geçer
  • Esinin ya da cinsel partnerinin sadakatiyle ilgili yineleyici, yersiz kuşkuları vardır

Tedavi sureci

Uzmanlara göre terapotik ilişkiyi kurmak terapide basta bir ihtiyaç olarak bilinirken, paranoid kişilik bozukluğunda bu durum terapinin başarılı bir sonucu olarak görünmektedir. Bunun nedeni ise kişilerin terapiye de şüphe ile yaklaşmaları ve güven içeren terapotik ilişkinin zaten kişilik özelliğinin problemli bir parçası olmasıdır. 

Kaynakça

 

  • American Psychiatric Association. (2013). Anxiety Disorders. In Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).