Obsesyon Türleri

obsesyon-türleri

OBSESYON TÜRLERİ

Obsesyonlar Ne Değillerdir?

Günlük hayatta bir şeye ‘takıntılı’ olmak deyimi sık sık kullanılır. Kimi zaman insanlar bir oyuncuya ya da şarkıcıya ‘takıntılı’ olduklarını belirtiler, öteki zamanlarda ise ‘takıntılı oldukları nesne’ yeni aldıkları bir araba ya da bir elbise olabilir. Ancak bu kullanımlar psikoloji açısından oldukça yanlıştır. Çünkü, psikolojik anlamda takıntı yoğun ilginin gösterilmesi değildir. Aksine;

  • Kişinin sahip olmak istemediği düşüncelerdir.
  • Kişi karşı koymaya ya da direnç göstermeye çalışır.
  • Kişiyi rahatsız, kaygılı ve güvensiz hissettirir.

Kimi zaman obsesyonlar, ruminasyon veya endişe ile de karıştırılabilmektedir. Ancak bu kullanımlar da yanlıştır. Ruminatif düşünceler de obsesyonlar gibi tekrarlayan olumsuz düşüncelerdir ancak başarısızlık, kayıp ya da üstesinden gelinemeyen bir sorun gibi gerçek olumsuz yaşam olaylarıyla ilgili tekrarlayıcı düşünceleri içerir. Endişeler de obsesyonlardan farklı olarak iş, okul, ilişkiler, kararlar gibi gerçek yaşam olaylarıyla ilgili kaygı yaratan düşüncelerdir. 

 

Obsesyonların Türleri Nelerdir?

İnsanların kiminde tek tür obsesyon bulunabilir, diğerlerinde birden çoğu bir arada da olabilir. Burada 6 temel kategoride en yaygın obsesyonlardan bahsedilmiştir. Ancak kişilerde burada sınıflandırılmayan obsesyonlar da olabilir. 

  1. Zarar Verme Veya Hata Yapma Sorumluluğu: Aşağıdaki konularda yoğun kaygı ve endişe
  • Başkalarına zarar verecek hatalar yapmak
  • Dikkatsizlikten dolayı başkasına zarar vermek
  • Felaketlerden sorumlu olmak
  • Kötü bir şeyin olmasını engellemek için yeterince şey yapmamış olmak
  • Uğursuz veya şanssız kabul edilen sayılar, semboller ya da kelimeler
  1. Bulaşma: Aşağıdaki konularda yoğun kaygı ve ilgi
  • Bedensel artıklar veya vücut sıvıları
  • Kir ve mikroplar
  • Hayvanlardan gelebilecek mikroplar veya hastalıklar
  • Toksik kimyasallar veya ilaçlar
  • Kirli yerlerle temas
  1. Düzen Ve Simetri: Aşağıdaki konularda zihin meşguliyeti
  • Sıralama ve kesinlik
  • Bir şeylerin doğru düzenlenmediği düşüncesi
  • Simetri ihtiyacı
  • Tek veya çift sayılar
  1. Şiddet Ve Saldırganlık: Aşağıdaki konularla ilgili istenmeyen düşünceler, imgeler ve korkular
  • İncitmek istenmeyen insan ya da hayvanlara zarar vermek
  • Şiddet imge ve düşünceleri
  • İstenilmediği halde kendine zarar vermek
  • Müstehcenlik, ırkçı hakaret ve küfürler
  • İstenmeyen saldırgan dürtüler
  1. Cinsellik: Aşağıdaki konularla ilgili istenmeyen düşünceler, imgeler ve korkular
  • Yasak ya da tabu olan cinsel konular
  • (Heteroseksüel ise) Homoseksüellik
  • Sapık olmak
  • Çocuk tacizi, ensest, zoofili gibi konular
  1. Din Ve Ahlak: Aşağıdaki konularla ilgili istenmeyen düşünceler, imgeler ve korkular
  • Kutsal şeylere küfür veya saygısızlık
  • İnanılan dinin gereksinimlerini karşılayıp karşılamadığına dair şüphe
  • Günah, cehennem, ceza
  • Ahlak, doğru ve yanlış
  • Tanrı ile ilişki
  1. Diğer Obsesyonlar: Aşağıdaki konularda yoğun korku ve zihin meşguliyeti
  • Ciddi bir hastalığa yakalanma ve tanı konması (AIDS, kanser)
  • OKB hariç bir ruhsal bozukluğa sahip olma (şizofreni)
  • Fiziksel görünüm

 

Kaynak

Abramowitz, J. S. (2018). OKB’yi yenmek: Takıntılarla Başa Çıkma İçin 10 Adımlı Çalışma Kitabı, İstanbul: Apamer Psikoloji Yayınları