Maddenin Yol Açtığı Kaygı Bozukluğu

maddenin-yol-açtığı-kaygı-bozukluğu

Alkol, amfetamin, kokain, kannabis, hallüsinojenler, inhalanlar, fensiklidin ve benzeri maddelerin entoksikasyon durumlarında ve alkol, kokain, sedatifler, hipnotikler ve anksiyolitiklerin yoksunluğu sırasında anksiyete belirtileri ortaya çıkabilmektedir.  Madde kullanımının yol açtığı anksiyete bozukluğu, bir maddenin yarattığı fizyolojik etkilerden kaynaklanır. Madde kullanımına ya da yoksunluğuna bağlı olarak bir miktar anksiyete görülmesi normal kabul edilmekte, ancak beklenenden daha fazla düzeyde anksiyetenin ortaya çıkması durumunda bu durum bozukluk değerlendirilmektedir. Bu tanıyı almış kişilerin klinik görünümüne panik atakları ya da kaygı belirtileri egemendir. Bunlara ek olarak kişilerin işlevselliğinde önemli bozulmaların oluşması ve kullanılan maddenin böyle bir etki oluşturduğunun bilinmesi gibi şartların karşılandığı durumlarda, madde kullanımına bağlı anksiyete bozukluğu tanısı konmalıdır. Tanı için bu bozukluk, maddenin/ilacın yol açmadığı başka bir kaygı bozukluğuyla daha iyi açıklanamaz. Ayrı bir kaygı bozukluğu olduğunun kanıtları şunlar olabilir:

  • Belirtilerin madde/ilaç kullanımından önce de var olması
  • Belirtiler akut yoksunluğun bitmesinden sonra önemli bir süre kalıcı olması
  • Ayrı bir maddenin / ilacın yol açmadığı kaygı bozukluğunun başka kanıtlarının varlığı; maddenin ya da ilacın yol açmadığı yineleyici dönemlerin olduğuna ilişkin bir öykünün varlığı gibi.

Madde Kümesine Eşlik Eden Tanılar

  • Esriklik (entoksikasyon) sırasında başlayan: Maddeyle esriklik için tanı ölçütleri karşılanıyorsa ve belirtiler esriklik sırasında gelişmişse bu belirleyici kullanılır.
  • Yoksunluk sırasında başlayan:  Maddeden yoksunluk için tanı ölçütleri karşılanıyorsa ve belirtiler yoksunluk sırasında ya da kısa bir zaman sonra gelişmişse bu belirleyici kullanılır.
  • İlaç kullanımından sonra başlayan: Belirtiler ya ilaca başlanmasından ya da ilaç kullanımında bir değişikliğe gidilmesinden sonra ortaya çıkabilir.

Kaynakça

  • American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: Author.