Kadınlarda Cinsel İşlev Bozukluğu

kadinlarda-cinsel-islev-bozuklugu

Modern toplumun hızlı değişimi ve hareketliliği insan cinsel davranışının da değişimine sebep olmuştur. Günümüzde DSM V ile birlikte farklı cinsiyetlerin, istek uyarılma ve orgazmı farklı şekilde yaşayabileceğinin araştırmalar ile birlikte ortak olan lineer kadın erkek cinsel döngüsü birbirinden ayrılmıştır.

Kadın Cinsel İşlev Bozukluğu

DSM V ile birlikte yapılan en büyük değişiklerden biri kadındaki hipoaktif cinsel istek ile uyarılma bozukluğunun birleştirilmesidir. Bunun en büyük sebeplerinden biri, kadın cinsel isteğiyle, uyarılmanın her zaman lineer olmadığıdır. Cinsel uyarılmanın ve cinsellik dışı sebeplerin de kadında cinsel isteğini tetikleyebilceği şeklinde belirtilmiştir.

Bu nedenle cinsel istek spontan olarak değerlendirilmesi yerine cinsel içerikli düşünceler, içsel bir uyarım oluşturarak tetikleyiciye yanıt olarak değerlendirilebilir. Bazı kadınlar cinselliği cinsellik dışı sebeplerle yaşayabilmektedir. Yanıtsal cinsel istek olarak tanımlanan kavram; Kadının yakınlık isteği ile ardından cinsellik yaşamaya başlaması ve bu sırada uyarılır ise, bu uyarılma kişinin cinsel isteğini artırabilmektedir.

Cinsel İstek Ve Uyarılma Bozukluğu: Sürekli olarak ya da yineleyici bir biçimde cinsel fantezilerin ve cinsel etkinlikte bulunma isteğinin az yada hiç olmama durumudur. Buna ek olarak sürekli ya da yineleyici bir biçimde uyarılmanın yeterli bir ıslanma – kabarma tepkisini sağlayamama ya da cinsel etkinlik bitene dek bunu sürdürememe durumudur. Cinsel uyarıya açıklık, kadında cinsel nötrallikten uyarılmaya doğru bir geçiş sağlamaktadır. Cinsel uyarıcı, uyarılma halinde işlenmeye devam ederse cinsel istek kadını, cinsel tatmin ve orgazm yaşamak için cesaretlendirebilmektedir. DSM V’e göre Minimum 6 ay süresince aşağıdaki belirtilerden en az üçü ile belirtilen cinsel ilgi uyarılma eksikliği tanı icin gerekli olmaktadır.

  • Cinsel aktivite sıklığı ya da yoğunluğunun azalması/ yokluğu
  • Cinsel fantezilerin/erotik düşüncelerin azalması/yokluğu
  • Partneriyle cinsel ilişkiyi başlatamaması ya da partnerinin ilişkiyi başlatma girişimlerine tepkisinin azalması/ yokluğu
  • Tüm cinsel ilişkilerinde cinsel heyecan ve zevk azlığı/yokluğu
  • İç ya da dış cinsel erotik uyarılara karşı cinsel ilgi/uyarılma azalması/yokluğu
  • Tüm cinsel ilişkilerinde genital ya da nongenital duyumların azalması/yokluğu

Kadında Orgazm Bozukluğu: Olağan bir cinsel uyarılma evresinden sonra orgazmın sürekli olarak ya da yineleyici bir biçimde gecikmesi ya da hiç olmaması. Tanımının belirsiz olması, klinisyenler için bu tanıyı koymayı zorlaştırmaktadır. Kadında orgazm bozukluğunun biri baskın olan bir çok sebepten kaynaklandığı düşünülmektedir. Etiyolojisinde biyofizyolojik ve psikolojik faktörler etkilidir ve bunlar da çevresel faktörlerden etkilenmektedir. DSM V’e gore en az yaklaşık 6 ay boyunca, aşağıdaki belirtilerden en az birini hemen hemen (yaklaşık %75) tüm ilişkilerinde deneyimlenmesi ile tanı konulur.

  • Orgazmda belirgin bir gecikme, seyreklik olma/yada olmaması.
  • Orgazm duyumunun belirgin bir şekilde yoğunluğunun azalması.

Vajinismus: Cinsel birleşme sırasında vajinanın dış kısmında kaslarda oluşan yineleyici ya da sürekli bir biçimde oluşan kasılmalar ve şiddetli ağrı nedeniyle cinsel birleşmenin gerçekleşememesidir. Bu kasılmayla birlikte kadının kontrolü dışında; bacakların kapanması ya da kitlenmesi , korku, cinsel birleşmeden kaçınma, girişin olmayacağı inancı eşlik eder. DSM V’e gore en az yaklaşık 6 ay boyunca aşağıdaki belirtilerden bir ya da daha fazlasını sürekli/tekrarlayan şekilde yaşanması ile tanı koyulur.

  • Vajinal ilişki/penetrasyon sırsında belirgin bir zorluk
  • Vajinal ilişki/penetrasyon sırsında belirgin vulvavajinal ya da pelvik ağrı
  • Vajinal penetrasyonda vulvavajinal veya pelvik ağrı konusunda belirgin bir korku ya da anksiyete
  • Vajinal penerasyon teşebbüsü sırasında pelvik kasların belirgin bir şekilde kasılması/gerilmesi

Kaynakça

Sungur, M. Z., & Gündüz, A. (2014). A comparison of DSM-IV-TR and DSM-5 definitions for sexual dysfunctions: Critiques and challenges. The journal of sexual medicine, 11(2),

American Psychiatric Association. (2013). Anxiety Disorders. In Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.).