Bipolar Bozukluk Nedir?

bipolar-bozukluk

Bipolar bozukluk duygu durumunda, enerjide, aktivite düzeyi ve işlevsel olma becerisinde aşırı değişikliklere neden olan bir bozukluktur. Manik depresyon olarak da bilinen bipolar bozukluk, yüksek mani ve depresyon arasında değişen ruh hallerini içinde barındıran, kronik olarak tekrar eden bir rahatsızlıktır.   Bu nedenle yaşam boyu yönetimi gerektirir. Tek bir manik atak geçirenlerin %90inından fazlası tekrarlayan mani ya da depresyon atakları geçirmektedir.

Yanlış tanının oldukça yaygın olduğu bir bozukluk olup; Tipik olarak dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğundan, şizofreniye, sınırdaki kişilik bozukluğuna kadar birçok rahatsızlıkla karıştırılmaktadır.

Bipolar bozukluğun belirleyici özelliği manidir. Hastalığın tetikleyici bir olay ve  ardından depresif bir dönem takip edebilir ya da yıllar süren depresif ataklardan sonra ortaya çıkabilir. Hipomani adı verilen orta şiddetteki mani dönemi aldatıcı olabilmektedir. Kişiler genellikle bu durumda kendini iyi hissetmekte, üretkenliği ve yaratıcılığı artırabilen enerjide artış olarak deneyimlemektedir. Ancak manik dönem de belirtilerde büyük değişiklikler vardır. Bunlar;

En az bir hafta süren, olağan dışı ve sürekli  kabarmış, taşkın ya da irritabl duygudurumu
Benlik saygısında abartılı artış ya da grandiyozite
Uyku gereksiniminde azalma
Her zamankinden daha konuşkan olmak,
Düşünce uçuşması, düşüncelerin yarışırcasına hızla arka arkaya gelmesi
Dikkatin çelinebilirliğinde artış
Amaca yönelik eylemlerde artış
Abartılı biçimde kötü sonuç verme ihtimali yüksek, zevk veren eylemlere bulunmak
Belirgin yetiyitimi ya da psikoz

Manik belirtilerde önemli farklılıklar olduğu gibi depresif belirtilerin derecesi ve süresinde de büyük farklılıklar vardır. Özetle; uzun süreli üzücü, endişeli bir ruh hali; umutsuzluk ya da karamsarlık duyguları; suçluluk, değersizlik veya çaresizlik duyguları; zevk verilen etkinlerde ilgi ve zevk kaybı; azalmış enerji, yorgunluk hissi şiddeti ve süresi değişikler gösterir.

Bipolar I

Kişinin en az bir hafta boyunca manik atak geçirdiği ve ardından depresif belirtiler yaşayabildiği durumlardır. Manik dönemde baskın ruh hali sinirliliktir. Bu bozuklukta manik semptomların şiddetine bağlı hastane yatışı gerekebilmektedir.  Bunlara ek olarak maninin en yaygın özelleriklerinden biri, uyku ihtiyacının azalmasıdır. Bu dönemde kişiler hiçbir yorgunluk hissetmeden günlerce uykusuz kalabilir.

Bipolar II

Ard arda dört gün süren, biraz daha az şiddetli mani şekli olan hipomani döneminin varlığı ve aynı zamanda major depresyonun varlığı mevcuttur. Ancak sosyal ya da mesleki işlevlerde önemli bir bozulmaya neden olacak ya da hastanede yatmayı gerektirecek kadar şiddetli belirtiler mevcut değildir.

Güncel Tedaviler

Yeterli dozda ilaç kullanımına karşı tekrarlama oranları oldukça yüksek bulunmuştur (2 yılda %60). Ilaç tedavisine ek aşağıdaki tüm girişimler remisyon, depresyon, hipomani ve mani dönemlerinde uygulandığında etkili bulunmuştur.

Relaps önleme ve psikoeğitim
Aile odaklı terapi
Bilişsel Davranışçı Terapi