Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Terapi

obsesif-kompulsif-bozuklukta-bilişsel-davranışçı-terapi

Yapilan araştırmalar OKB tedavi sürecinde en başarılı sonuçlara ilaç ve bilişsel davranışçı terapi kombinasyonun ulaştığını göstermiştir.  Sadece ilaç tedavisi kullanımı ancak danışanın takıntılarının sıklığını ve stres düzeyini azalmatmada yardımcı olmaktadir. Danışanın BDT ile öğrendiği bereciler, tedavi bittikten sonra bile gelecekte karşı karşıya  kalabileceği stresli durumlarla daha iyi başa çıkmasına yardımcı olabilmektedir.

BDT Ne yapar?

BDT’nin temel varsayımıdüşüncelerin ve duyguların birbiriyle bağlantılı olduğudur. Bu varsayım üzerinden gitmek gerekirse BDT, takıntılı düşünceler hakkındaki inançlar ve onlara karşı uygulanılan kaçma kaçınma, düşünce kontrol gibi davranışsal tepkilere odaklanır. Tedavideki amaçlardan bir kaçı şöyledir;

  • Davranışsal tepkilerin yoğunluğunu azaltmak için  her düşüncemizin doğru olmadığını öğretmektir. 
  • Bir takıntının hatalı yorumunu dengeli bir değerlendirmeyle yer değiştirmek 
  • Zorlantıları ya da diğer nötrleştirme stratejilerini engellemek ya da ortadan kaldırmak

Davranışçı tedavinin en güçlü tekniği olan maruz bırakma yöntemi takıntılar ile yüzleşmeyi tepki önleyerek gerçekleştirir Takıntılarımız içinde geçerli olan bir örnek düşünürsek; örümcek korkusu olan bir kişinin, örümcek dolu odada kilitli kaldığını varsayalım.  Böyle bir durumda kişinin anksiyete düzeyi en tepe noktaya ulaşacak sonra düşecektir. Bu süreci kişilerin yaşaması, kaygıya izin verip başa çıkabileceğini öğretmek için çok önemlidir. Örnekte olduğu gibi odada kilitli geçirilen zaman ilerledikçe kişi yüzleşme tekniği ve öğrenilen bilgilerle birlikte  tehlikeli sonuçların gerçekleşmediğine tanık olur ve örümceğin yalnızca dokunulduğunda tehlike olduğunu görür. Kaçma kaçınma davranışlarımızı devam ettirdiğimiz surece takıntılar hakkında bilgilerimiz sınırlı kalacak ve yanlış inançlar olarak işlevselliğimizi bozacaktır. Tedavinin davranışsal boyutunun ardından bir sonraki aşamada bilişsel yapılandırma aracılığıyla, tehdit,tehlike,aşırı sorumluluk algılarının ne oranda gerçekçi olduğu, hasta ile birlikte gözden geçirilir. Aşırı sorumluluğu azaltma yönünde yapılan girişimler, OKB’de çok önemli olup, “pasta dilimi” tekniği  veya “çifte standart” tekniği de yararlı görülmüştür.

İLGİLİ ARAŞTIRMA SONUÇLARI

Foa ve Kozak, alıştırma ile tepki engelleme tekniklerinin kullanıldığı 13 kontrollü çalışmayı gözden geçirmişler ve hastaların %83’ünde orta ve belirgin düzeyde iyileşme saptamışlardır. Bunun yanı sıra, Hiss, Foa ve Kozak 15 seans suren nüksetmeyi önleme teknikleri çalışması sonucunda “ dikkat kontrolü eğitimi “ verilen kontrol grubunda  nüksetme oranı %50nin üzerinde bulurken , BDT grubunda bu oranın  sadece %14 olduğunu açıklamıştırlar.

Kaynaklar

  • Foa EB, Kozak MJ. Psychological îreatment for obsessive-compulsivc disorder. Mavissakali-an MR, Prien RG (ed.) Long Tcrm Trcatments of A.nxiety Disorder. Washington DC; American Psychiarry Press, 1997; 2S5-3O9. 
  • Purdon C., & Clark, D.A (2015). Takıntılarla Başa Çıkma, Psikonet Yayınları, 5. Baskı İstanbul